W ofertach okien można znaleźć kilkanaście oznaczeń technicznych. Producenci podają współczynniki Uw i Ug, liczbę komór w profilach, grubość pakietu szybowego oraz klasy szczelności. Problem polega na tym, że nie wszystkie te informacje opisują tę samą właściwość. Okno z bardzo dobrą szybą nie musi mieć równie dobrych parametrów jako cała konstrukcja.
Przed zakupem warto więc ustalić, które wartości dotyczą kompletnego okna, które samego oszklenia i jak odnoszą się do warunków panujących w konkretnym budynku.
Co oznacza współczynnik Uw?
Uw to współczynnik przenikania ciepła całego okna, podawany w W/(m²K). Uwzględnia przepływ ciepła przez ramę, pakiet szybowy oraz liniowe oddziaływanie połączenia szyby z ramą.
Im niższa wartość Uw, tym lepsza izolacyjność cieplna okna przy porównywalnych warunkach.
Przykładowo okno o Uw = 0,75 W/(m²K) ogranicza przepływ ciepła skuteczniej niż okno o Uw = 0,95 W/(m²K), jeśli porównujemy taką samą powierzchnię i różnicę temperatur.
Dla typowych okien pionowych w pomieszczeniach ogrzewanych do temperatury co najmniej 16°C polskie warunki techniczne określają maksymalną wartość U na poziomie 0,9 W/(m²K). Dla okien połaciowych obowiązuje odrębna wartość 1,1 W/(m²K).
Nie należy jednak wybierać stolarki wyłącznie na podstawie jednego parametru. Okno może mieć bardzo niski Uw, ale nieodpowiednią izolacyjność akustyczną lub właściwości użytkowe niedopasowane do miejsca montażu.
Czym różni się Ug od Uw?
Ug opisuje współczynnik przenikania ciepła przez pakiet szybowy. Nie uwzględnia całej ramy ani wszystkich strat występujących na połączeniu szyby z profilem.
Dlatego w materiałach reklamowych można spotkać informację Ug = 0,5 W/(m²K), podczas gdy współczynnik całego okna Uw jest wyższy.
Nie jest to sprzeczność. Rama i krawędź oszklenia mają własne właściwości cieplne, które wpływają na wynik całej konstrukcji.
Przy porównywaniu okien PCV warto zawsze poprosić o wartość Uw dla oferowanej konfiguracji, a nie ograniczać się do współczynnika samej szyby.
Czy wielkość okna wpływa na Uw?
Tak. Wartość Uw zależy między innymi od proporcji powierzchni ramy i oszklenia.
W wielu konstrukcjach pakiet szybowy ma lepszą izolacyjność cieplną niż rama. Dlatego przy zachowaniu tego samego systemu i oszklenia zmiana wymiarów może wpływać na końcowy współczynnik.
Nie należy automatycznie przenosić wartości Uw z okna referencyjnego na każdy rozmiar zamawianej stolarki.
Jeżeli oferta obejmuje kilka okien o różnych wymiarach, warto ustalić, czy podany parametr dotyczy konkretnego produktu, reprezentatywnej konfiguracji czy całej określonej rodziny wyrobów.
Co daje ciepła ramka dystansowa?
Ramka dystansowa oddziela tafle szkła w pakiecie zespolonym. Jej materiał i budowa wpływają na przepływ ciepła w strefie krawędzi oszklenia.
Tradycyjne rozwiązania wykorzystujące dobrze przewodzące metale mogą powodować większy przepływ ciepła w tej części okna.
Ramki o korzystniejszych właściwościach cieplnych ograniczają ten efekt. Mogą również podnosić temperaturę wewnętrznej powierzchni szyby w pobliżu jej krawędzi, zmniejszając ryzyko kondensacji przy określonych warunkach wilgotnościowych.
Nie oznacza to jednak, że ciepła ramka całkowicie zapobiega parowaniu okien. Na powstawanie kondensatu wpływają także temperatura powierzchni, wilgotność powietrza i wentylacja.
Czy liczba komór w profilu świadczy o jakości okna?
Liczba komór jest jednym z elementów konstrukcji profilu PVC, ale sama nie określa jego izolacyjności ani sztywności.
Dwa profile sześciokomorowe mogą mieć różną głębokość zabudowy, inny układ przegród wewnętrznych i odmienne właściwości mechaniczne.
Znaczenie mają również wzmocnienia, uszczelnienia i sposób połączenia profili.
Przy wyborze warto więc porównywać rzeczywiste parametry całego okna, zamiast zakładać, że większa liczba komór zawsze oznacza lepszy produkt.
Co oznacza współczynnik g szyby?
Współczynnik g określa, jaka część energii promieniowania słonecznego padającego na oszklenie przedostaje się do wnętrza w postaci bezpośredniej transmisji oraz wtórnego przepływu ciepła.
Przykładowo wartość g = 0,50 oznacza, że całkowity zysk energii słonecznej odpowiada 50% energii promieniowania padającego na szybę w warunkach pomiarowych.
Wyższy współczynnik g może być korzystny zimą, ponieważ pozwala uzyskać większe zyski słoneczne. Latem, szczególnie na elewacjach południowych i zachodnich, może natomiast zwiększać ryzyko przegrzewania pomieszczeń.
Niższa wartość g ogranicza dopływ energii słonecznej, ale nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem dla każdego okna.
Dobór powinien uwzględniać orientację elewacji, powierzchnię przeszkleń i zastosowane osłony przeciwsłoneczne.
Co oznacza przepuszczalność światła Lt?
Parametr Lt, nazywany również transmisją światła widzialnego, określa udział światła widzialnego przechodzącego przez oszklenie.
Jeśli Lt wynosi 70%, szyba przepuszcza około 70% padającego światła widzialnego w warunkach określonych metodą badania.
Nie należy mylić tego parametru ze współczynnikiem g. Szyba może mieć stosunkowo wysoką przepuszczalność światła, a jednocześnie ograniczać całkowite zyski energii słonecznej.
Ma to znaczenie zwłaszcza przy dużych przeszkleniach, gdzie inwestor chce zachować dobre doświetlenie pomieszczenia, ale ograniczyć letnie przegrzewanie.
Jak czytać izolacyjność akustyczną Rw?
Rw to ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej, wyrażany w decybelach. Opisuje zdolność przegrody, w tym kompletnego okna, do ograniczania przenikania dźwięków w warunkach laboratoryjnych.
Wyższa wartość oznacza lepszą izolacyjność według tego wskaźnika.
Przy wyborze okien do domu położonego przy ruchliwej ulicy warto zwrócić uwagę również na wskaźniki adaptacyjne C i Ctr. Pozwalają lepiej ocenić właściwości konstrukcji w odniesieniu do różnych charakterystyk hałasu.
Przykładowo zapis Rw (C; Ctr) = 40 (-2; -6) dB oznacza, że:
- Rw wynosi 40 dB,
- Rw + C wynosi 38 dB,
- Rw + Ctr wynosi 34 dB.
Przy hałasie drogowym wskaźnik Rw + Ctr bywa bardziej przydatny do porównania rozwiązań niż samo Rw.
Należy jednak pamiętać, że wynik laboratoryjny okna nie jest automatycznie równy izolacyjności akustycznej uzyskanej po zamontowaniu go w budynku. Znaczenie ma również szczelność i sposób wykonania połączenia ze ścianą.
Co oznaczają klasy przepuszczalności powietrza?
Przepuszczalność powietrza okien klasyfikuje się zgodnie z normą PN-EN 12207. Stosowane są klasy od 1 do 4, przy czym klasa 4 oznacza najwyższą szczelność w tym systemie klasyfikacji.
Badanie określa ilość powietrza przenikającego przez zamknięte okno przy zadanych różnicach ciśnienia.
Nie należy jednak mylić szczelności okna z wentylacją pomieszczenia. W budynku nadal musi być zapewniony odpowiedni dopływ powietrza wentylacyjnego, na przykład przez rozwiązania przewidziane w projekcie instalacji.
Okno o wysokiej klasie szczelności może działać nieprawidłowo po montażu, jeśli pozostawiono nieszczelne połączenie ościeżnicy z murem.
Jak odczytać klasę wodoszczelności?
Wodoszczelność określa odporność zamkniętego okna na przenikanie wody podczas badania z jednoczesnym działaniem natrysku i różnicy ciśnienia.
Można spotkać oznaczenia takie jak 5A, 7A czy 9A. Wyższe liczby odpowiadają wyższym poziomom ciśnienia badawczego w danej metodzie.
Nie jest to jednak procent szczelności ani informacja o tym, ile lat okno będzie odporne na deszcz.
W klasyfikacji występują również oznaczenia związane z inną metodą ekspozycji, dlatego nie powinno się porównywać samych cyfr bez uwzględnienia całej klasy.
W budynkach położonych na odsłoniętym terenie lub z mocno eksponowanymi elewacjami parametr ten może mieć szczególne znaczenie.
Co oznacza odporność okna na obciążenie wiatrem?
Odporność na obciążenie wiatrem jest klasyfikowana według PN-EN 12210. W dokumentacji można spotkać oznaczenia, na przykład C3, C4 lub C5.
Liczba informuje o poziomie odporności na określone ciśnienie badawcze, natomiast litera odnosi się do klasy względnego ugięcia elementów konstrukcyjnych.
Nie należy interpretować oznaczenia C5 jako informacji, że takie okno będzie odpowiednie do każdego budynku.
Właściwą klasę dobiera się na podstawie przewidywanych obciążeń wynikających między innymi z lokalizacji, wysokości budynku i warunków otoczenia.
Przy dużych przeszkleniach szczególnie ważna jest analiza nośności profili i dopuszczalnego ugięcia. Warto w tym zakresie porównać również okna aluminiowe, ale bez zakładania, że sam rodzaj materiału zapewnia określoną klasę odporności na wiatr.
Czy liczba szyb przesądza o jakości okna?
Pakiet trzyszybowy może zapewniać lepszą izolacyjność cieplną niż porównywalny pakiet dwuszybowy. Nie oznacza to jednak, że każde okno trzyszybowe jest lepsze pod wszystkimi względami.
Na parametry wpływają grubości szyb, szerokości komór, rodzaj gazu wypełniającego przestrzenie międzyszybowe oraz zastosowane powłoki.
W kwestii ochrony przed hałasem znaczenie może mieć asymetryczna budowa pakietu i zastosowanie odpowiedniego szkła laminowanego akustycznego.
W przypadku dużych szyb trzeba też uwzględnić ciężar oszklenia i możliwości konstrukcyjne ramy.
Dlatego lepiej porównywać deklarowane parametry Ug, Rw, g i Lt, zamiast kierować się wyłącznie liczbą tafli szkła.
Jak porównać okna PVC, drewniane i aluminiowe?
Materiał ramy wpływa na konstrukcję, wygląd i konserwację, ale nie przesądza samodzielnie o wszystkich właściwościach użytkowych.
Okna PVC mogą osiągać dobre parametry cieplne przy stosunkowo korzystnym koszcie zakupu. Systemy drewniane pozwalają uzyskać naturalne wykończenie, a aluminiowe często są wybierane przy większych konstrukcjach.
Wśród okien drewnianych dostępne są różne profile i konfiguracje szklenia, dlatego również w ich przypadku trzeba sprawdzić rzeczywiste wartości Uw oraz pozostałe właściwości.
Rzetelne porównanie wymaga zestawienia okien o podobnych wymiarach, sposobie otwierania i wyposażeniu.
Jakie dokumenty sprawdzić przed zakupem?
Podstawowym dokumentem jest deklaracja właściwości użytkowych, w której producent podaje właściwości określonego wyrobu według odpowiedniej specyfikacji technicznej.
Warto poprosić również o szczegółową ofertę zawierającą wymiary, podział skrzydeł, rodzaj profili, pakiet szybowy, okucia i sposób montażu.
Jeżeli w dokumentacji pojawia się skrót NPD, oznacza on, że dla danej właściwości nie zadeklarowano wartości. Nie należy interpretować tego oznaczenia jako najniższej klasy ani jako potwierdzenia spełnienia określonego wymagania.
Przy porównywaniu ofert szczególnie ważne jest sprawdzenie, czy podane parametry odnoszą się do rzeczywiście zamawianej konfiguracji lub właściwej rodziny produktów, a nie do innego okna przedstawionego w katalogu.
Na które parametry zwrócić uwagę w pierwszej kolejności?
W typowym domu jednorodzinnym podstawą jest sprawdzenie Uw, przepuszczalności powietrza, wodoszczelności i odporności na wiatr. W zależności od lokalizacji istotna może być także izolacyjność akustyczna.
Przy dużych oknach od południa i zachodu szczególnie ważne stają się współczynnik g oraz możliwości zastosowania osłon przeciwsłonecznych.
Nie ma jednego zestawu parametrów idealnego dla każdego budynku. Okno przeznaczone do sypialni przy ruchliwej drodze może wymagać innych właściwości niż przeszklenie salonu wychodzące na zaciszny ogród.
Najważniejsze jest porównywanie danych dotyczących kompletnego produktu i sprawdzenie, czy jego parametry odpowiadają wymaganiom projektu. Dopiero wtedy cena i wygląd mogą stanowić podstawę ostatecznego wyboru.
FAQ
Czy Uw 0,8 oznacza dobre okno?
Wartość Uw = 0,8 W/(m²K) wskazuje na dobrą izolacyjność cieplną całego okna. Nie przesądza jednak o jego szczelności, odporności na wiatr ani izolacyjności akustycznej.
Czy Ug 0,5 oznacza, że całe okno ma Uw 0,5?
Nie. Ug dotyczy pakietu szybowego. Uw uwzględnia także ramę oraz oddziaływanie połączenia oszklenia z profilem.
Jaka klasa przepuszczalności powietrza jest najlepsza?
W klasyfikacji PN-EN 12207 najwyższą klasą jest 4. Oznacza ona najmniejszą przepuszczalność powietrza spośród czterech podstawowych klas przy określonych warunkach badania.
Czy okno z trzema szybami zawsze jest cieplejsze?
Nie można tego stwierdzić bez porównania parametrów. Liczą się między innymi rodzaj szyb, powłoki, wypełnienie komór oraz izolacyjność ramy. Najlepiej porównać współczynnik Uw całych okien.
